Ogólny Schemat Procedury Kontroli Podatkowej

Podstawa prawna prowadzenia kontroli:

- przepisy działu VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025r., poz. 111 z późn.zm.)

- przepisy ustawy z dnia 6 marca 2018r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2025r., poz. 1480  z późn.zm.)

Cel kontroli podatkowej

Sprawdzanie wywiązywania się podatników z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego: kontrola powszechności i prawidłowości opodatkowania, kontrola zgodności informacji  zawartych w deklaracjach (informacjach)  ze stanem faktycznym.

Organ kontroli podatkowej

- Wójt Gminy Iłowo-Osada

Przedmiot kontroli podatkowej

1. Podstawa opodatkowania podatkiem od nieruchomości:

- powierzchnia gruntów i sposób jej wykorzystywania,

- powierzchnia użytkowa budynku i sposób jej wykorzystywania,

- budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

2. Dokumentacja podatkowa:

           - kompletność dokumentacji,

           - poprawność sporządzania dokumentacji,

           - terminowość złożenia dokumentacji.

Czynności poprzedzające przeprowadzenie kontroli

- kontrole planuje się i przeprowadza po uprzednim dokonaniu analizy prawdopodobieństwa naruszenia  prawa w ramach wykonywania działalności gospodarczej. Analiza obejmuje identyfikację obszarów podmiotowych i przedmiotowych, w których ryzyko naruszenia przepisów jest największe. Sposób przeprowadzenia analizy określa organ kontroli.

Kryteria oceny ryzyka

Ocena ryzyka dokonywana jest na podstawie danych znajdujących się w posiadaniu organu podatkowego, w szczególności dotyczących:

1) terminowości składania deklaracji  i informacji lub zgłoszeń  wymaganych przepisami prawa,

2) terminowości regulowania zobowiązań  publicznoprawnych, w tym należności z tytułu podatków i opłat lokalnych,

3) występowania zaległości podatkowych  lub zaległości z tytułu opłat lokalnych,

4) prawidłowości danych, w tym zgodności z ewidencjami publicznymi (np. EGiB),

5) jakości współpracy i komunikacji z organem podatkowym.

Kategorie ryzyka

Zgodnie z art. 47 ustawy Prawo przedsiębiorców wyróżnia się trzy kategorie ryzyka:

Niska kategoria ryzyka

Do tej kategorii ryzyka zaliczani są przedsiębiorcy, którzy charakteryzują się:

- prawidłowym i regularnym składaniem wymaganych deklaracji i informacji,

- terminowym wykonywaniem obowiązków publicznoprawnych,

- brakiem zaległości podatkowych lub z tytułu opłat lokalnych albo występowaniem wyłącznie zaległości incydentalnych, krótkotrwałych lub nieznacznych kwotowo,

- brakiem stwierdzonych nieprawidłowości o charakterze  powtarzalnym lub systemowym,

- prawidłową, terminową i rzetelną komunikacją oraz współpracą z organem.

Kategoria niska oznacza wysoki poziom rzetelności oraz prawidłowości w realizacji obowiązków publicznoprawnych i niskie prawdopodobieństwo naruszeń.

Średnia kategoria ryzyka

Do kategorii średniego ryzyka kwalifikowani są przedsiębiorcy, u których występują:

- sporadyczne uchybienia w zakresie terminowości  lub prawidłowości wykonywania obowiązków  publicznoprawnych,

- okresowe lub sporadyczne zaległości podatkowe  lub z tytułu opłat lokalnych, w szczególności o niewielkiej lub umiarkowanej   wysokości, regulowane po wezwaniu lub z opóźnieniem,

- nieprawidłowości niemające charakteru trwałego ani systematycznego – okazjonalna konieczność uzupełniania dokumentów,   korekty deklaracji, informacji lub złożenia wyjaśnień,

- zasadniczo poprawna współpraca z organem, wymagająca jednak okresowego monitorowania.

Kategoria średnia wskazuje na umiarkowany poziom ryzyka, uzasadniający bieżącą analizę i działania  sprawdzające  o ograniczonym zakresie.

Wysoka kategoria ryzyka

Do tej kategorii ryzyka  kwalifikowani są przedsiębiorcy, u których mogą występować:

- opóźnienia, zaniechania lub  uporczywe naruszenia w składaniu wymaganych deklaracji lub informacji,

- istotne, długotrwałe lub powtarzające się zaległości podatkowe lub z tytułu  opłat lokalnych, w szczególności o znacznej        wartości lub utrzymujące się mimo podejmowanych działań windykacyjnych,

- powtarzalne lub systemowe nieprawidłowości w realizacji obowiązków publicznoprawnych,

- brak współpracy z organem, utrudnianie prowadzonych czynności lub brak reakcji na wezwania,

- działania lub zaniechania  mogące wskazywać na podwyższone ryzyko nierzetelnego wykonywania obowiązków.

Kategoria wysoka oznacza zwiększone prawdopodobieństwo naruszeń, uzasadniające intensywniejszy monitoring lub podjęcie czynności kontrolnych, zgodnie  z zasadą proporcjonalności.

Ocena ryzyka dokonywana jest okresowo oraz każdorazowo w przypadku istotnej zmiany okoliczności mających wpływ na poziom ryzyka.

Klasyfikacja ma charakter wewnętrzny i służy wyłącznie planowaniu działań organu.

Procedura kontroli podatkowej

Zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej

1. Organ podatkowy ma obowiązek zawiadamiania o planowanej kontroli. Kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia  kontroli podatkowej. Wszczęcie kontroli przed upływem siedmiu dni od daty doręczenia zawiadomienia następuje za zgodą lub na wniosek kontrolowanego. 
2. Podatnik po otrzymaniu zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej ma prawo dokonać korekty deklaracji (informacji), co może skutkować odstąpieniem od przeprowadzenia kontroli podatkowej za okres objęty kontrolą.

Wszczęcie kontroli podatkowej

1. Wszczęcie kontroli podatkowej następuje przez doręczenie kontrolowanemu imiennego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli podatkowej oraz okazanie legitymacji służbowej.
2. Kontrolowany może wyznaczyć osobę fizyczną, która będzie pełnomocnikiem do jego reprezentowania w zakresie prowadzonej kontroli podatkowej.
3. Kontrola podatkowa może być także wszczęta po okazaniu legitymacji służbowej, gdy czynności kontrolne są niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia.

Czynności kontrolne, zbieranie dowodów

1. Działanie kontrolujących ma na celu ustalenie stanu faktycznego na podstawie zgromadzonych w toku kontroli dokumentów, ich analizy oraz przeprowadzonych czynności kontrolnych. Kontrolujący, w zakresie wynikającym z upoważnienia, są w szczególności uprawnieni do;

- wstępu na grunt oraz do budynków, lokali lub innych pomieszczeń kontrolowanego,

- żądania okazania majątku podlegającego kontroli oraz dokonania jego oględzin,

- żądania udostępniania akt, ksiąg i wszelkiego rodzaju dokumentów związanych z przedmiotem kontroli oraz do sporządzania    z nich odpisów, kopii, wyciągów, notatek, wydruków  i udokumentowanego pobierania danych w formie elektronicznej,

- zbierania innych niezbędnych materiałów w zakresie objętym kontrolą,

- zabezpieczania zebranych dowodów,

- legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości, jeżeli jest to niezbędne dla potrzeb kontroli,

- przesłuchiwania m. in.  świadków, kontrolowanego,

- wydania, na czas trwania kontroli, za pokwitowaniem: akt, ksiąg i dokumentów.

2. Kontrolowany, jego pracownik oraz osoba współdziałająca z kontrolowanym są obowiązani umożliwić wykonywanie czynności kontrolnych, a w szczególności: umożliwić, nieodpłatnie, filmowanie, fotografowanie, dokonywanie nagrań dźwiękowych oraz utrwalanie stanu faktycznego  za pomocą innych nośników informacji, jeżeli film, fotografia, nagranie lub informacja zapisana na innym nośniku może stanowić dowód lub przyczynić się do utrwalenia dowodu w sprawie będącej przedmiotem kontroli, w wyznaczonym terminie udzielać wszelkich wyjaśnień dotyczących przedmiotu kontroli, dostarczać kontrolującemu żądane dokumenty oraz zapewnić kontrolującemu warunki do pracy.
3. Kontrolujący mają obowiązek:

- udzielać kontrolowanemu wszelkich informacji i wyjaśnień  o przepisach prawa podatkowego pozostających w    związku  z przedmiotem kontroli,

- zapewnić kontrolowanemu czynny udział w każdym stadium postępowania.

4. Kontrolujący dokumentują przebieg kontroli w protokole, który sporządzany jest w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, z których jeden doręcza się kontrolowanemu.

Zakończenie kontroli

Zakończenie kontroli  następuje w dniu doręczenia protokołu kontrolowanemu.

W przypadku niezakończenia kontroli w terminie wskazanym w upoważnieniu, kontrolujący zawiadamiają na piśmie kontrolowanego, podając przyczyny przedłużenia terminu zakończenia kontroli i wskazując nowy termin jej zakończenia.

Czynności po zakończeniu kontroli podatkowej

1. Kontrolowany, który nie zgadza się z ustaleniami protokołu, może w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia przedstawić zastrzeżenia lub wyjaśnienia, wskazując równocześnie stosowne wnioski dowodowe. Kontrolujący jest obowiązany rozpatrzyć złożone zastrzeżenia i w terminie 14 dni od dnia ich otrzymania zawiadomić kontrolowanego o sposobie ich załatwienia.

W przypadku niezłożenia zastrzeżeń lub wyjaśnień do protokołu przez kontrolowanego, przyjmuje się, że nie kwestionuje on ustaleń kontroli.

2. Kontrolowany ma obowiązek zawiadomienia organu podatkowego o każdej zmianie swojego adresu dokonanej w ciągu sześciu miesięcy, od dnia zakończenia kontroli podatkowej.
3. Kontrolowanemu przysługuje prawo do skorygowania uprzednio złożonej deklaracji podatkowej (informacji) po zakończeniu kontroli podatkowej.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2025r., poz. 707 z późn. zm.),

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025r., poz. 111 z późn. zm.),

Ustawa z dnia 6 marca 2018r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025r., poz. 1480 z późn. zm.).